Het Haagvaarder archief

Het bouwprogramma van het Siemens-complex op het terrein aan de Zonweg, Regulusweg en Saturnusstraat bevatte drie hoofdafdelingen: het magazijn, de sterkstroomwerkplaats (Siemens-Schuckert) en de zwakstroomwerkplaats (Siemens & Halske). Later werden dit energietechniek en informatietechniek.
De fabriek bevatte 5.300 m² voor werkplaatsen en 4.600 m² voor magazijnen en werd ontworpen door de architecten B.Buurman en ir. M.P.Schutte.

"Burgemeester Bogaardt opende nieuwe fabriek in de Plaspoelpolder": schreef de Rijswijkse Courant van 15 juli 1960. De fabriek was het nieuwe bedrijfspand van Boekbinderij Gimberg BV, die wegtrok uit de Haagse binnenstad. Wat voor werk werd er door Boekbinderij Gimberg gedaan?

In de jaren zestig stond op menig tafel een blank metalen suikerpot:. Door een druk op een knopje kwam uit het schuifje aan de andere kant een hoeveelheid suiker in je kopje terecht. Dit was een Haagse uitvinding uit de jaren dertig. De uitvinder, zijn familie en de productie van deze Haagse vinding staan hier centraal.

In 1907 werd in het noorden van de toen nog onbebouwde Binckhorstpolder de Tweede Gemeentelijk Gasfabriek in gebruik genomen. De sterk groeiende vraag naar gas maakte, een nieuwe fabriek noodzakelijk, naast de al bestaande Gasfabriek aan de Gaslaan.

De Haagse rijwielfabriek Vierkleur van de Friese ondernemer Nanne Veenstra bloeide in het eerste decennium van de twintigste eeuw. Deze bloei was echter van korte tijd. Nanne Veenstra was samen met Abele Kluwer ook de oprichter van Kluwer Uitgeverij.

De Elva was in het interbellum één van de vele carosseriebouwers in Den Haag. De Elva leverde carosserieën aan diverse bekende bedrijven, waaronder Hus, Beekman en wasserij Jasmijn.

Het bedrijf Van der Heem was van 1926 t/m 1966 gevestigd in Den Haag. In 1966 werd een groot deel van het bedrijf door Philips overgenomen. Ondanks het feit dat er in die jaren ruim 2.500 mensen werkten, is het bedrijf zelf niet erg bekend. Toch kan men stellen dat wat Philips voor Eindhoven is, Van der Heem voor Den Haag was. De producten die bij Van der Heem vandaan kwamen kent vrijwel iedereen onder de merknaam ERRES.

Vaag zichtbaar en door boorgaten gemarkeerd zijn de woorden wasschen, stoomen en verven te lezen op de gevel aan de Geestbrugkade 35. Onder de daklijst zijn de afdrukken van de letters van De Zwitsersche duidelijker en met wat moeite zijn de flankerende jaartallen 1897 en 1937 te herleiden. 

Het binnenterrein tussen Bilderdijkstraat en Toussaintkade herbergt nog altijd restanten van één van de voormalige Haagse bakkerijen. Het bedrijf was een product van een reeks fusie en liquidaties van bakkerijen en was hier tot 1973 gevestigd. Het verhaal begint met de Haagsche broodfabriek die zich 1867 aan de Bilderdijkstraat vestigde. Het eindigt met de fusie met de firma Hus in 1971 en enkele jaren het sluiten van de bakkerij.

De Haagse Electriciteitsfabriek, de oudste energiecentrale van Nederland
In 1901 besluit de Haagse gemeenteraad de elektriciteitsvoorziening in eigen hand te nemen met de bouw van de Haagsche Electriciteitsfabriek. Nog steeds komt daar warmte en stroom voor Den Haag vandaan.

Telefooncentrale Marnix
Een monument op het voormalige Gemeentelijke Industrieterrein
Naast de Gemeentelijke Energiecentrale, op de hoek van de De Constant Rebecquestraat en de Marnixstraat verrees in de jaren vijftig een monumentaal gebouw voor de Plaatselijke Telefoondienst. Inmiddels is het gebouw in handen van een woningbouwcorporatie die er een nieuwe bestemming aan gaat geven.

Haags gietijzer in oudste stad van Nederland
G.N. Itz was in de negentiende eeuw stadsbouwmeester van Dordrecht. Voor de uitvoering van een van zijn brugontwerpen, de Lange IJzeren Brug, gebruikte hij Haags ijzerwerk van de firma Enthoven.

De UFO's zijn geland. De laatste gashouders van Den Haag
Den Haag heeft nog twee gashouders. Deze dienden om levering van gas te kunnen garanderen. De gashouders zijn nu drinkwaterreservoirs. Mocht ook dit verleden tijd worden dan zijn er interessante mogelijkheden om deze topmonumenten opnieuw te gebruiken.

G. & F. Rosa, terrazzo en mozaïekwerken. Italiaans ambacht in Transvaal
Den Haag kent een traditie van Italiaanse terrazzowerkers. De reclamegevelplaat in de Pretoriusstraat herinnert aan de firma Rosa, die daar gevestigd was. De SHIE heeft deze reclameplaat laten restaureren.

Van put naar pomp. De ontwikkeling van het benzinestation
De eerste autobrandstoffen werden door drogisterijen verkocht. Daarna verhuisde de verkoop naar garages. In de jaren dertig werden pompstations de visitekaartjes van de grote benzinemaatschappijen die daarvoor architecten als Dudok inhuurden. Helaas is er in Den Haag geen enkele ‘Dudok' overgebleven.

Verfrissend en gezond. Berky limonadegazeuse
In 1938 telde Den Haag ruim 30 fabrikanten van limonadegazeuse. Een van hen was Hendrik Berkhuijsen die onder de naam Berky gazeuse produceerde. Het familiebedrijf heeft ondanks de landelijke schaalvergroting van de frisdrankindustrie tot 1984 standgehouden.

Openbare spreekgelegenheden
In 1884 telde Den Haag drie openbare telefooncellen. In de jaren dertig waren er dat tientallen, ontworpen door Gemeentewerken. Van deze ‘kouwebenencellen' (met open onderkant) is er geen een bewaard gebleven.

De Shie-publicatie ‘Het leven begint met melk.
De Geschiedenis van de zuivelindustrie in de Haagse regio' vertelt uitvoerig over de verschillende melkbedrijven die Den Haag gekend heeft. Ook de reclameslogans en beeldmerken komen uitvoerig aan bod. Elke dag weer nieuwe kracht
Door De Sierkan thuis gebracht

Jan, wat zegt u deze naam?
Firma Jan Jaarsma's haarden- en kachelfabriek
Weinigen zullen weten dat het postkantoor aan de Fahrenheitstraat 337 oorspronkelijk gebouwd is voor de haarden- en kachelfabriek van Jan Jaarsma. Een bijzonder pand, dat de monumentenstatus verdient.

ALPA: Alle Pannen
Aan de Vliet bij Leidschendam zat de firma ALPA, een fabriek die pannensponzen, koperen pannenlappen en staalwol van staatdraad maakte. De start van het bedrijf lag in de beton- en balkijzerhandel. Na de overname van een pannensponzenfabriek in Zaandam wijzigde het product aan de Veursestraatweg. Tot ver over de grenzen werd de befaamde pannenspons geleverd. In 1968 sloot de fabriek haar deuren.

Distilleerderij Mobach,
een zoete herinnering?
Distilleerderij Mobach heeft ruim honderd jaar bestaan, maar is nu volledig vergeten. Met moeite is een deel van de historie van dit bedrijf te reconstrueren, maar er blijven vele vragen over.

De Hendrina Johanna:  Hagenaar - Wagenbrugger - Haagvaarder
Aan de Bierkade ligt de Hendrina Johanna aangemeerd. Aangekocht en gerestaureerd door Stichting De Ooievaart. De Haagvaarder was zeer geschikt voor goederenvervoer op het Haagse ondiepe water met de smalle en lage bruggen.

Den Haag vooruit! Den Haag omhoog!
De Residentieweek van 6 tot en met 15 juni 1936
De in 1936 gehouden Residentieweek was bedoeld om de ondernemingslust te prikkelen en de 'geestelijke malaise' te bestrijden. Met een bedrijvenoptocht moest het "Haagsche Bedrijfsleven in al zijn geledingen" getoond worden.

Leendert Sillevis, 1757-1813
Hagenaar Leendert Sillevis bezat een beurtvaartbedrijf op Dordrecht. Zijn nazaten breidden het bedrijf gestaag uit. Achter de naam Sillevis schuilt een verleden van transporteurs, vastgoedbezitters en patentoliefabrikanten.

IJzeren wachters van de telephoon
Telefoontorens
In 1912 was nog 65% van de telefoonabonnees aangesloten via bovengrondse lijnen met de kenmerkende telefoontorens. Het bovengrondse net werd langzaam afgebouwd en in 1931 is vrijwel het gehele telefoonnet ondergronds. Daarmee verdwenen ook de telefoontorens.

Glasheldere reclames
NV Glashandel v.h. L.J. de Wolf
Enkele bijzondere glasreclames in Den Haag herinneren aan de firma de Wolf die in 1843 werd opgericht. De Wolf fabriceerde glas in alle soorten en maten en heeft tot 1966 bestaan.

Langs de deur. Het verhaal van een Hus-bakkerswagen
De firma Hus, begonnen in 1895, groeide uit tot een van de vermaarde Haagse bakkerijen. Met bakkerswagens werd het brood aan huis bezorgd. Een overgebleven bakkerswagen is in oude glorie hersteld.

Haags tin
Oud-Hollandse Tingieterij Meeuws en Zn. N.V.
In 1775 begonnen, brachten vijf generaties Meeuws het tinbedrijf tot grote bloei. Naast tinproducten is een gebrandschilderd raam bewaard gebleven. Dit Haags industrieel erfgoed heeft een plaats gekregen in het Tiels streekmuseum.

De 's-Gravenhaagsche Manege
Oudste rijschool van Nederland verkommert
De manege aan de Bibliotheekstraat is gebouwd in 1806. De tijd heeft haar sporen duidelijk achter gelaten. Dit rijksmonument is dan ook dringend aan restauratie toe. De restauartie is inmiddels begonnen.

Een monument van de trekvaart
De rolpaal aan het Jaagpad
Aan de Rijswijkse Vliet staat de laatste rolpaal die herinnert aan de trekvaart van Den Haag naar Delft en Leiden. Rolpalen moesten voorkomen dat een schip bij een bocht naar de oever werd getrokken.

Kalkbluschinrichting Verhulst & Zonen
Aan de Waldorpstraat wordt in 1921 de ‘Kalkbluschinrichting' voor stukadoors en metselmaterialen gevestigd. Tot voor kort werd er nog gebluste kalk gemaakt aan de Calandkade.

A.N. de Lint's Industrie-en Handel Maatschappij N.V.
Bouwen met keramiek
Het bedrijf De Lint, opgericht in 1835, verkocht bouwmaterialen als kalk en cement. Maar later ook tegels en bouwaardewerk, zoals lambriseringen, schoorsteenmantels, trappen en fonteinen.

Kamer van Koophandel Haaglanden 150 jaar in beweging
De oorsprong vande Kamer ligt bij een verzoek van de Haagse afdeling van de Vereniging ter bevordering van Fabrijk- Handwerknijverheid aan de gemeenteraad in 1853. De verkeersproblematiek was en is nog steeds één van de vaste aandachtspunten van de Kamer.

Klein Hollywood in park Oosterbeek
Den Haag heeft een heuse speelfilmfilmindustrie gekend. Aan de Haagse filmproductie is onlosmakelijk de naam verbonden van Loet C. Barnstijn (1880 - 1953). Hij bouwde in park Oosterbeek zijn Filmstad, de tweede moderne filmstudio van Nederland.

De Gruijter & Co, een excellent verhuizer
Een tegeltableau met een wapenschild van Koningin Wilhelmina is het enige overblijfsel van het statige pand dat de meubeltransport maatschappij De Gruijter & Co aan het Westeinde vanaf 1927 liet bouwen.
Het uit 1881 daterende bedrijf is uit Den Haag vertrokken en bestaat nog steeds.

Haagse sigarettenindustrie in het interbellum
Den Haag kende ooit een bloeiende lokale sigarettenindustrie. Tussen 1920 en 1935 vestigden twaalf bedrijven uit Oost- en Zuid-Europa en elders zich in Nederland. Schaalvergroting betekende het einde voor deze kleinere bedrijven. Eén grote als Laurens wordt herinnerd als typisch Haagse sigaret. Maar ook die heeft een zuidelijker oorsprong.

Banketbakkerij en Verversingssalon Keizerstraat 213 - 215
Rond 1900 worden er veel hotels, woonhuizen en winkels in Scheveningen gebouwd, veelal in Art Nouveau stijl. De Haagse architect C.J.M. van Duijne paste die stijl ook toe bij de verbouwing van een banketbakkerij aan de Keizerstraat en voegde een Verversingssalon toe. De vrij onbekende architect heeft veel in Den Haag en Scheveningen gebouwd.

Brugwachtershuisjes langs de Vliet
Steeds meer brugwachtershuisjes verliezen hun functie door geautomatiseerde bediening op afstand. Ook de Nieuwe Tolbrug, de Kerkbrug en de Wijkerbrug aan de Vliet zullen geautomatiseerd worden. Betekent dit het einde voor de brugwachtershuisjes? Hergebruik zou de negentiende-eeuwse huisjes kunnen redden.

Haags havenerfgoed Portaaltopkraan No. 2198
De portaalkraan aan de Neherkade met zijn evenknie aan de Calandkade behoren tot het laatste industrieel erfgoed aan de Laakhaven. Beide kranen werden in 1968 gebouwd door Conrad Stork te Haarlem en in 1972 over water overgebracht naar  Den Haag.

Uitgerookt!
De Dr.Lelykade aan de Scheveningse haven krijgt een vernieuwde bebouwing. Zeker is dat de oude visafslag en Rokerij Den Dulk behouden zullen blijven. Maar wat er precies behouden blijft is de vraag.

Haagsche Tijd, Huygens en Haagse klokken
Christiaan Huygens, in Den Haag geboren, vond in 1656 het slingeruurwerk uit. Daardoor ontstond een Haagse klokkenindustrie die tot 1800 bloeide. Pas in de twintigste eeuw werden weer Haagse uurwerken gemaakt.

Tekens in terrazzo. De naam is uw garantie.
In de negentiende eeuw streken terrazzomakers uit de Italiaanse Friuli ook in Den Haag neer. De vloer van de Haagse Passage, aanrechten, douchevloeren en vele portieken getuigen daarvan. Maar tot op de dag van vandaag wordt het vak nog steeds in Den Haag uitgeoefend.

Starlift liften voor topprestaties
In 1926 startte het  bedrijf aan de Viisershavenweg in Scheveningen met de fabricage van liften, lieren, kranen, transporteurs, glijgoten, e.a. metaalconstructies. Drie jaar later verhuisde Starlift naar de Leidschendamse locatie aan de snelweg.

Bloembollenschuren in Wassenaar
Bloembollen komen niet alleen uit Hillegom en Lisse. Ook Wassenaar had zijn bollenkwekers. En tot voor kort waren er nog negen bollenschuren te vinden. Het is te hopen dat met de verandering van bollengrond naar natuurgebied de laatste karakteristieke bollenschuren niet ook verdwijnen.

Muurreclame Rynbende in oude glorie hersteld
Zelden is zo'n mooie muurreclame ontdekt als die van Rynbende in Leidschendam. Hij is uniek in zijn soort; een reclame voor een landelijk merk, daterend uit de jaren dertig en redelijk gaaf te voorschijn gekomen. Dankzij het initiatief van de SHIE is deze unieke muurreclame gerestaureerd.

De Leidsche dam
Waar de dijk de ‘Landscheiding' de Vliet kruist is een dam in het water aangelegd: de Leidsche Dam. Dit punt is 500 jaar onderwerp van strijd tussen steden geweest omdat ze elkaar beschuldigden van benadeling. De sluis in de dam, in 1648 aangelegd, is de kern waaromheen Leidschendam is ontstaan.

Grijperdraaikraan No. 390, de oudste havenkraan van Den Haag
De oudste overgebleven havenkraan aan de Binckhorsthaven dateert uit 1955. De kraan wordt sinds jaren niet meer gebruikt en moet plaatsmaken voor een betoncentrale. De Shie zou dit industrieel erfgoed graag behouden.

De BEMA van pepermunthandelaar tot farmaceutische fabriek, Fruitweg
Het fraaie fabrieksgebouw uit 1955 aan de Fruitweg herinnert aan de firma B. Meindersma (BEMA). Een prijscourant uit 1937 laat zien dat BEMA een uitgebreid assortiment aan drogisterij- en apothekersartikelen voerde. Daarnaast werden pepermunt, suikerwerken, drop en kauwgum verkocht.

De Antagonist Een bijzonder stoomgemaal in Leidschendam
Het gemaal de Antagonist (1882) kreeg in 1935 een dieselmotor die nog steeds functioneert. De Antagonist maakt sinds 1999 geen deel meer uit van de polderbemaling. Dit bijzondere industrieel erfgoed leeft echter voort.

De Haagse geschutgieterij
De fabricage van kanonnen, ruim 400 jaar geleden, is de opmaat van de Haagse industriële bedrijvigheid. Weinig herinnert hieraan in de stad, gelukkig zijn er wel archieven die het verhaal van de geschutgieterij vertellen.

Een brievenbus van de firma Rozenburg
De bekende Haagse aardewerk- en porseleinfabriek Rozenburg produceerde naast serviezen en tegeltableaus ook brievenbussen. De Rozenburgbrievenbus was samengesteld uit tegels met twee uitsparingen voor drukwerken en brieven.

B.T. van Rijswijk & Zonen: Carrosserie bouwer
Aan het eind van de negentiende en begin twintigste eeuw waren er in Den Haag bedrijven die op bestaande chassis carrosserieën bouwden. Eén daarvan was Van Rijswijk uit 1895 een bedrijf dat tot 1987 heeft bestaan.

Oude wijn in nieuwe zakken, Nieuwe reclamezuilen in Den Haag
54 betonnen reclamezuilen worden vervangen door nieuwe zuilen. Daarmee verliest Den Haag monumenten met een bedrijfs- en reclame historische waarde. De zes oudere gietijzeren peperbussen blijven als industrieel erfgoed bestaan.

Onder de voet gelopen
Putdeksels zijn een vergeten onderdeel van het straatmeubilair. Vanaf 1873 besteedde B&W regelmatig "gegoten ijzeren Straatkolken en kolkranden met deksels" aan. Den Haag kende veel ijzergieterijen die putdeksels maakten. Hun namen op de putdeksels herinneren hieraan.

Haagse vaarwegen
Water is voor Den Haag heel belangrijk geweest als vervoersnet. Vanaf de middeleeuwen onderhielden Haagse schepen (beurtvaart)verbindingen met andere steden en het achterland. Trekschuiten verdwenen toen het spoor en de automobiel het vervoer overnamen.

Drukkerij Die Haghe, ambacht in lood
Drukkerij Die Haghe is sinds 1927 in Voorburg gevestigd. Sloopplannen van het bedrijf zijn inmiddels van de baan. De machines in de drukkerij zijn tussen 1920 en 1960 vervaardigd en vertegenwoordigen zeer waardevol industrieel erfgoed.

Glas in lood, een samengaan van kunst en ambacht
Rond 1900 werden er veel glas in lood ramen in de Art Nouveau stijl gemaakt. In de jaren twintig en dertig beleefde het toepassen van glas en lood in de woningbouw een hoogtepunt. Den Haag kende een groot aantal ateliers en werkplaatsen voor glas en lood.

Monumenten van het Nieuwe Bouwen, Vliegveld Ypenburg
Op het vroegere vliegveld Ypenburg staan bijzondere gebouwen als het stationsgebouw, hangar, portierswoning en de Nationale Luchtvaartschool. Ze hebben gelukkig de monumentenstatus.

Onder de rook van Den Haag, fabrieksschoorstenen
Inventarisatie schoorstenen in Den Haag
Den Haag telde tussen 1880 en 1920 zo'n 200 schoorstenen. Het Haagse bedrijf De Ridder & Co bouwde veel van de Haagse schoorstenen. Naast standaardpijpen werden fraai ontworpen exemplaren gebouwd.

Houtzaagmolens in Leidschendam
De 17e eeuwse houtzaagmolen ‘De Salamander' aan de Vliet in Leidschendam is prachtig gerestaureerd en is weer in bedrijf. Elke week worden twee boomstammen gezaagd.

De sierkan onvervalschte melk en zwaar werk
In 1879 is De Sierkan in Den Haag opgericht met het doel zuiveren ‘onvervalschte' melk te verkopen. Het bedrijf groeit snel en heeft in de stad tientallen winkels, vele melkwagens en personeelsleden die onder zware werkomstandigheden werkten. In de jaren zestig houdt de Sierkan op als zelfstandig bedrijf te bestaan.

1896-1996 100 jaar Meubelmakerij Moesman
Den Haag heeft een rijke traditie in het meubelmakervak. Op 9 september 1896 startte Van der Meiden het bedrijf dat nog steeds bestaat, alleen nu onder de naam Moesman. De laatste decennia werd het Haagse bedrijf gemoderniseerd en ontwikkelde het zich tot een gerenommeerd bedrijf op het gebied van restauratie en reconstructie van antiek meubilair.

Kaaspakhuis met woonhuis aan de Vliet in Leidschendam
Aan de Delftsekade 30-31 te Leidschendam bevinden zich twee fraaie panden, beide gebouwd rond de laatste eeuwwisseling. De panden hebben zowel traditionele als Art Nouveau elementen. Bijzonder is dat woonhuis en kaaspakhuis door de jaren heen nauwelijks zijn veranderd. Zij zijn zeer de moeite waard om behouden te blijven.

Zoppi Koperbewerking een jubileum 1916-1996
Zilversmid J. B.M. Zoppi (1886-1964) begon in 1916 aan de Herderinnestraat 18 een zilversmederij. Zoppi ontwikkelde zich tot een gespecialiseerd koperbewerkingsbedrijf dat lantaarns en vele andere objecten voor historische gebouwen ontwerpt en maakt. Daarnaast worden er regelmatig restauraties verricht aan historische objecten in opdracht van musea en antiquairs. Zoppi werkt ook voor beeldende kunstenaars.

De Postchécque- & Girodienst Spaarneplein
In 1923 betrekt de PCGD een splinternieuw in rode baksteen opgetrokken gebouw aan het Spaarneplein. Het gebouw van architect P.F. Bordes was voorzien van allerlei voor die tijd moderne snufjes als een automatische brandblusinstallatie en een geavanceerde centrale verwarming. Twaalf jaar later werd uitgebreid met een nieuw enorm duur gebouw pal naast het eerste kantoor. Dit pand werd gesierd met glas-in-loodramen en een sculptuur met gedicht.

Drukkerij Albani 1809-1995 ‘Eerbied voor het Oude Open oog voor het nieuwe'
De oorsprong van drukkerij Albani gaat terug tot 1809 als de gebroeders Giunta Albani een drukkerij overnemen. Al gauw werd het één van de grootste drukkerijen van de stad. Naast het drukken van boeken en pamfletten trad de firma op als stadsdrukker. Ook werkte het bedrijf voor andere gemeenten, provincies en ministeries. Nog steeds is Albani een vermaarde drukkerij die met zijn tijd is meegegaan.

Haagvaarder; zoektocht naar een naam en een model
De Haagvaarder is de naam van een weinig bekende platbodemschuit. In de vorige eeuw was voor transport naar Den Haag met zijn vele ondiepe grachten en lage bruggen een grote behoefte aan platte schuiten. De platte Haagvaarder bood uitkomst.

Over een verdwenen welvaartsymbool in een koeweitje
In 1938 kwam Den Haag even op de oliekaart te staan. Op een diepte van slechts 461 m werden totaal onverwacht sporen van olie gevonden. De vondst gaf aanleiding tot exploratieactiviteiten in het gebied. Dit leidde tot succesvolle boringen bij onder meer Delft, Rijswijk, Wassenaar, Zoetermeer en Leidschendam. In het landschap verschenen de karakteristieke ja-knikkers.

Energievoorziening in Zoetermeer en Zegwaard in het begin van de eeuw
In 1906 besloten B &W van Zoetermeer over te gaan tot de bouw van een petroleum-gasfabriek om te zorgen voor een goede energievoorziening. Het te leveren gas gaf "prachtig licht" en was "als kookgas en voor verwarming uitstekend te gebruiken". De fabriek sloot in 1917 vanwege de schaarste van olie en duurte van gas. Pas na 1945 stroomde er weer gas in Zoetermeer.

Beeklaan 303: een voormalige winkel van: De Gruyter
De Gruyter had ook in Den Haag vestigingen. Het bewaard gebleven winkelinterieur aan de Beeklaan is zeldzaam. Niet alleen de tegeltableaus, ook de marmeren toonbank en de houten schappen voor de kruidenierswaren zijn nog steeds te bewonderen.

De geboorte van een wereldproduct: ‘Felix Kattenbrood’

Eind jaren twintig werd in de dierenwinkel van P.H. Verseveldt aan de Frederik Hendriklaan 204 het vermaarde 'Felix Kattenbrood' ontwikkeld. Een totaal nieuw product in die tijd. Ook de distributie via kruideniers was nieuw. Tot 1960 werd Felix Kattenbrood in Den Haag geproduceerd.